Pracownica kadr wysyła listę płac do złego adresata. Handlowiec zostawia w pociągu laptop bez szyfrowania dysku. Klient dzwoni, że w swoim panelu widzi dane innego klienta. RODO nie mówi o pierwszej godzinie. Wymaga od administratora zgłoszenia naruszenia do UODO bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości nie później niż w 72 godziny po jego stwierdzeniu, chyba że jest mało prawdopodobne, by naruszenie skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. To, co firma zrobi w pierwszej godzinie, decyduje jednak, czy zdąży ograniczyć skutki i dotrzymać tego terminu. Kroki opisane poniżej to nasze rekomendacje, a przy każdym obowiązku podajemy przepis.

W skrócie:

Pobierz kartę pierwszej godziny w PDF (podgląd niżej): jedną stronę z polami do wypełnienia, z których powstanie wpis w dokumentacji i zgłoszenie.

Co zrobić w pierwszej godzinie? Zależy, kim jesteś

Tabela to nasza rekomendacja. Przepisy, na których się opiera, omawiamy w dalszej części wpisu.

Kim jesteśCo zrobić w pierwszej godzinie
Pracownik, który zauważył zdarzenieOd razu przekaż informację kanałem wskazanym w procedurze firmy. Podaj godzinę i fakty: co zauważyłeś i skąd o tym wiesz. Zachowaj ślady: nie kasuj wiadomości. Nie naprawiaj sprawy na własną rękę i nie pisz do klientów. Gdy przełożony jest niedostępny, zwróć się do osoby, która go zastępuje.
Koordynator po stronie administratora, czyli osoba, którą procedura firmy wyznacza do prowadzenia sprawyOgraniczaj skutki równolegle z ustalaniem faktów. Włącz inspektora ochrony danych, jeśli firma go wyznaczyła (to obowiązek z art. 38 ust. 1 RODO). Powiadom osobę, która decyduje w imieniu firmy. Zapisz osobno datę i godzinę pierwszego sygnału oraz chwilę, w której firma uzyskała dostateczną pewność, że doszło do naruszenia. Wstępnie oceń ryzyko i zapisz, na jakiej podstawie zapadła decyzja o zgłoszeniu do UODO i o zawiadomieniu osób. Gdy naruszenie wydarzyło się u usługodawcy, zażądaj od niego informacji.
Usługodawca, który przetwarza dane w imieniu klienta (np. biuro rachunkowe, firma IT, hosting)Zgłoś naruszenie klientowi bez zbędnej zwłoki (to obowiązek z art. 33 ust. 2 RODO), z faktami, które znasz w tej chwili, bez czekania na własną ocenę ryzyka. Zapisz datę i godzinę, w której stwierdziłeś naruszenie, i kiedy powiadomiłeś każdego klienta, którego dotyczy. Dosyłaj kolejne informacje. Włącz własnego inspektora ochrony danych, jeśli go wyznaczyłeś. Nie zgłaszaj naruszenia do UODO ani nie zawiadamiaj osób w imieniu klienta, chyba że przewiduje to umowa i klient to zlecił.

Co to jest naruszenie ochrony danych osobowych?

RODO definiuje je w art. 4 pkt 12 jako „naruszenie bezpieczeństwa prowadzące do przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utracenia, zmodyfikowania, nieuprawnionego ujawnienia lub nieuprawnionego dostępu do danych osobowych przesyłanych, przechowywanych lub w inny sposób przetwarzanych”. Definicja obejmuje zdarzenia przypadkowe. Mail z danymi osobowymi, który trafił do niewłaściwej osoby, jest naruszeniem tak samo jak włamanie, w którym ktoś uzyskał dostęp do danych osobowych.

Wytyczne Europejskiej Rady Ochrony Danych (EROD) dzielą naruszenia na trzy kategorie:

Jedno zdarzenie może dotyczyć kilku kategorii naraz. Według EROD naruszeniem bywa także czasowa utrata dostępu do danych, np. po ataku ransomware albo awarii zasilania, i takie zdarzenie trzeba udokumentować. O tym, czy zgłosić naruszenie, nie decyduje jednak kategoria, tylko ryzyko dla osób.

Czy każdy incydent jest naruszeniem?

Nie. Według EROD wszystkie naruszenia ochrony danych są incydentami bezpieczeństwa, ale co do zasady nie każdy incydent dotyczy danych osobowych. Awaria serwera z samymi danymi technicznymi albo wyciek cennika nie jest naruszeniem ochrony danych osobowych, bo dane osobowe to informacje o osobie fizycznej (art. 4 pkt 1 RODO). Uwaga na pozorne „dane firmowe”: imię, nazwisko i e-mail osoby kontaktowej u kontrahenta są danymi osobowymi. Incydent bez danych osobowych może przy tym mieć inne skutki prawne, np. na gruncie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC).

„Naruszenie RODO” i naruszenie ochrony danych to nie to samo

Potocznie „naruszenie RODO” oznacza dwie różne rzeczy: zdarzenie z art. 4 pkt 12 (np. zgubiony laptop) albo złamanie przepisów rozporządzenia (np. niezgłoszenie naruszenia, które trzeba było zgłosić). Samo zdarzenie nie przesądza, że firma złamała RODO. EROD w skrócie wytycznych o naruszeniach zaznacza, że naruszenie ochrony danych niekoniecznie jest naruszeniem RODO. Zgłoszenie nie chroni jednak przed karą: organ bierze je pod uwagę jako jedną z okoliczności (art. 83 ust. 2 lit. h RODO).

Kto co robi: administrator, usługodawca i pracownik?

Administrator

Obowiązek zgłoszenia ma administrator, czyli firma, która decyduje o celach i sposobach przetwarzania danych. Art. 33 ust. 1 RODO brzmi: „W przypadku naruszenia ochrony danych osobowych, administrator bez zbędnej zwłoki - w miarę możliwości, nie później niż w terminie 72 godzin po stwierdzeniu naruszenia - zgłasza je organowi nadzorczemu właściwemu zgodnie z art. 55, chyba że jest mało prawdopodobne, by naruszenie to skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Do zgłoszenia przekazanego organowi nadzorczemu po upływie 72 godzin dołącza się wyjaśnienie przyczyn opóźnienia.”

Przepis nie nakłada tego obowiązku na pracownika, inspektora ochrony danych ani usługodawcę. Gdy dane przetwarza kilku współadministratorów (art. 26 RODO), EROD zaleca ustalić z góry, który z nich zajmuje się zgłaszaniem naruszeń.

Usługodawca (podmiot przetwarzający)

Firma IT, dostawca systemu kadrowego, hosting czy biuro rachunkowe zwykle przetwarzają dane klientów w ich imieniu i dla tych danych są podmiotami przetwarzającymi. O roli decyduje to, kto ustala cele i sposoby przetwarzania. Według EROD biuro rachunkowe, które np. przeprowadza kontrolę księgowości bez szczegółowych instrukcji klienta i samo decyduje według przepisów regulujących jego zawód, bywa samodzielnym administratorem. Wtedy samo ocenia, czy zgłosić naruszenie do UODO, na zasadach z art. 33 ust. 1. Art. 33 ust. 2 RODO: „Podmiot przetwarzający po stwierdzeniu naruszenia ochrony danych osobowych bez zbędnej zwłoki zgłasza je administratorowi.”

Z tego przepisu wynikają trzy rzeczy:

Gdy incydent dotyczy kilku klientów, według EROD usługodawca zgłasza go każdemu z nich. Umowa powierzenia musi przewidywać, że usługodawca pomaga administratorowi wywiązać się m.in. z obowiązków dotyczących naruszeń (art. 28 ust. 3 lit. f RODO).

Ta sama firma bywa w obu rolach. Biuro rachunkowe może być podmiotem przetwarzającym dla danych klientów i jest administratorem dla danych własnych pracowników; rolę ocenia się dla konkretnej operacji. Naruszenie danych klienta zgłasza bez zbędnej zwłoki klientowi. Naruszenie danych własnych pracowników dokumentuje i zgłasza do UODO bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości nie później niż w 72 godziny po stwierdzeniu, chyba że jest mało prawdopodobne, by skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych.

Pracownik

RODO nie nakłada na pracownika obowiązku zgłoszenia naruszenia. Art. 33 jest skierowany do administratora i podmiotu przetwarzającego. Osoby działające z upoważnienia administratora lub podmiotu przetwarzającego, które mają dostęp do danych, przetwarzają je jednak wyłącznie na polecenie administratora, chyba że wymaga tego od nich prawo Unii lub prawo krajowe (art. 29 i art. 32 ust. 4 RODO). Obowiązek stosowania się do procedury reagowania na naruszenia wynika naszym zdaniem z prawa pracy albo z umowy.

U osoby zatrudnionej na umowę o pracę obowiązek przekazania informacji według procedury firmy wynika, naszym zdaniem, z art. 100 Kodeksu pracy: z obowiązku stosowania się do poleceń przełożonych, przestrzegania ustalonego porządku i dbania o dobro zakładu pracy. Przy umowie zlecenia albo współpracy B2B podstawą jest umowa.

Pracownik nie ma 72 godzin na zgłoszenie do UODO i nie powinien czekać. Przekazuje informację od razu wewnątrz firmy.

Pierwsza godzina krok po kroku

Poniższa kolejność to nasza rekomendacja. RODO nie opisuje działań w pierwszej godzinie. Opisuje obowiązki, które łatwiej spełnić, gdy firma nie traci pierwszych godzin. Część działań wynika jednak wprost z przepisów: zgłoszenie naruszenia przez usługodawcę klientowi (art. 33 ust. 2) i włączenie inspektora ochrony danych, jeśli firma go wyznaczyła (art. 38 ust. 1).

  1. Sygnał i ślady. Pracownik od razu przekazuje informację osobie albo kanałowi wskazanemu w procedurze. Nie kasuje wiadomości ani logów, nie formatuje nośników, zapisuje zrzuty ekranu i godziny. Bez śladów trudno ocenić ryzyko i wykazać, co się stało, a firma musi udokumentować okoliczności naruszenia (art. 33 ust. 5 RODO).
  2. Ograniczenie skutków. Koordynator albo dział IT działa równolegle z ustalaniem faktów: zmienia hasła, wylogowuje sesje, cofa uprawnienia, odłącza zainfekowany komputer od sieci. Przy mailu wysłanym do złego adresata prosi o usunięcie wiadomości i pisemne potwierdzenie usunięcia. Pracownik robi to tylko wtedy, gdy procedura mu to powierza.
  3. Powiadomienie. Koordynator powiadamia inspektora ochrony danych, jeśli firma go wyznaczyła, i osobę, która podejmie decyzję w imieniu firmy. Firma musi właściwie i niezwłocznie włączać inspektora we wszystkie sprawy dotyczące ochrony danych osobowych (art. 38 ust. 1 RODO).
  4. Notatka z dwiema godzinami. Od pierwszej minuty koordynator zapisuje osobno godzinę pierwszego sygnału (kto i skąd się dowiedział) i godzinę, w której firma uzyskała dostateczną pewność, że doszło do naruszenia, oraz to, co tę pewność dało. Gdy dowód jest od razu jednoznaczny, np. adresat pokazuje, że otrzymał cudze dane, obie godziny są takie same. Z notatki powstanie wpis w dokumentacji, zgłoszenie i ewentualne wyjaśnienie opóźnienia.
  5. Wstępna ocena ryzyka (administrator). Koordynator po stronie administratora wstępnie ocenia ryzyko na podstawie znanych faktów (kryteria niżej) i nie czeka na pełną analizę informatyczną. Usługodawca nie czeka na własną ocenę ryzyka, tylko najpierw zgłasza naruszenie klientowi (krok 6). Jeżeli w zgłoszeniu do UODO nie da się od razu podać wszystkich informacji, RODO pozwala przekazywać je sukcesywnie, bez zbędnej zwłoki (art. 33 ust. 4).
  6. Usługodawca i klient. Jeżeli naruszenie wydarzyło się u usługodawcy, skontaktuj się z nim i zażądaj informacji. Jeżeli to Ty jesteś usługodawcą, zgłoś naruszenie klientowi, zanim zaczniesz własną analizę skutków.

Przy podejrzeniu przestępstwa, np. włamania do systemu albo wyłudzenia, rozważ zawiadomienie policji. Nie zastępuje ono zgłoszenia do UODO.

Kiedy trzeba zgłosić naruszenie do UODO, a kiedy wystarczy dokumentacja?

Zgłoszenie jest zasadą. Firma może nie zgłosić naruszenia tylko wtedy, gdy jest mało prawdopodobne, by naruszenie skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych. Chodzi o ryzyko dla osób, których dane dotyczą, a nie dla firmy. Podejście „zgłaszamy tylko wtedy, gdy widzimy ryzyko” nie odpowiada brzmieniu art. 33 ust. 1: to wyjątek od zgłoszenia trzeba wykazać, a nie ryzyko.

To administrator musi umieć wykazać, że ryzyko jest mało prawdopodobne (motyw 85 RODO). EROD zaleca zapisanie uzasadnienia, zwłaszcza gdy firma naruszenia nie zgłasza, a UODO zaznacza, że może o to uzasadnienie poprosić.

Jak ocenić ryzyko?

EROD zaleca brać pod uwagę m.in.:

Przepis nie ma progu liczbowego. Gdy naruszenie dotyczy np. danych o zdrowiu, poglądach politycznych, przynależności do związków zawodowych albo wyrokach skazujących, według EROD szkodę trzeba uznać za prawdopodobną.

Przykłady EROD, w których zgłoszenie może nie być potrzebne:

Przykłady nie są regułą: każdą sprawę ocenia się osobno.

Ogólny dokument nie zastąpi analizy

Spółdzielnia mieszkaniowa ujawniła osobie nieuprawnionej dokument z imieniem, nazwiskiem, numerem PESEL i adresem członka. Zdarzenie odnotowała tylko w rejestrze wewnętrznym. Prezes UODO uznał, że analiza ryzyka powinna brać pod uwagę zagrożenia dla osoby, której dane dotyczą, a nie interes administratora, i że ogólny dokument niedotyczący tego konkretnego zdarzenia nie wystarcza. Za niezgłoszenie naruszenia i niezawiadomienie członka spółdzielnia otrzymała prawie 52 tys. złotych kary. Wojewódzki sąd administracyjny decyzję uchylił, ale według komunikatu UODO z 28.08.2026 Naczelny Sąd Administracyjny 26.08.2026 uchylił ten wyrok i oddalił skargę spółdzielni (sygn. III OSK 251/24).

Dokumentacja każdego naruszenia

Art. 33 ust. 5 RODO: „Administrator dokumentuje wszelkie naruszenia ochrony danych osobowych, w tym okoliczności naruszenia ochrony danych osobowych, jego skutki oraz podjęte działania zaradcze. Dokumentacja ta musi pozwolić organowi nadzorczemu weryfikowanie przestrzegania niniejszego artykułu.” „Wszelkie” oznacza także te, których firma nie zgłasza do UODO.

RODO nie określa formy tej dokumentacji, ale musi ona pozwolić UODO sprawdzić, czy firma przestrzegała art. 33. EROD zaleca wewnętrzny rejestr naruszeń z przyczynami, przebiegiem, zakresem danych, skutkami, działaniami zaradczymi i uzasadnieniem decyzji. Rejestr może być częścią rejestru czynności przetwarzania, jeśli wpisy są wyraźnie oznaczone i można je wydać na żądanie. RODO nie określa też, jak długo tę dokumentację przechowywać.

Gdy masz wątpliwość, pamiętaj o jednym: według EROD zgłoszenie zdarzenia, które po sprawdzeniu okazało się nie być naruszeniem, nie grozi sankcją. Firma informuje wtedy organ i prosi o zmianę treści zgłoszenia.

Jak liczyć 72 godziny i od kiedy biegną?

Podstawową miarą jest „bez zbędnej zwłoki”. 72 godziny to granica „w miarę możliwości”, a nie zapas czasu do wykorzystania. Według EROD przy sprawach wysokiego ryzyka nawet dotrzymanie 72 godzin może zostać uznane za niezadowalające.

Od kiedy biegnie termin?

Od „stwierdzenia” naruszenia. RODO tego pojęcia nie definiuje. Według EROD administrator stwierdza naruszenie, gdy uzyska dostateczną pewność, że doszło do incydentu bezpieczeństwa, który doprowadził do narażenia danych osobowych.

Po pierwszym sygnale firma może krótko sprawdzić, czy do naruszenia doszło. W tym czasie naruszenie nie jest jeszcze stwierdzone. Sprawdzenie powinno się jednak zacząć od razu i w większości przypadków skończyć wkrótce po pierwszym sygnale. Według EROD przeciąganie go, gdy okoliczności jednoznacznie wskazują na naruszenie, może zostać uznane za niewywiązanie się z obowiązku zgłoszenia.

Dwa przykłady z wytycznych EROD:

Czy termin biegnie już od chwili, gdy o zdarzeniu dowiedział się zwykły pracownik, a nie osoba odpowiedzialna za ocenę, przepis wprost nie rozstrzyga. EROD wymaga jednak, by administrator utrzymywał zdolność do terminowego stwierdzania naruszeń. Zalecamy więc liczyć zapas czasu od najwcześniejszej chwili, w której ktokolwiek w firmie się o zdarzeniu dowiedział.

Gdy naruszenie wydarzyło się u usługodawcy, według EROD administrator co do zasady stwierdza je w chwili, w której usługodawca go o nim poinformował. Zwłoka usługodawcy opóźnia więc reakcję klienta i ograniczanie skutków. Naszym zdaniem, jeżeli klient miał jednoznaczny dowód wcześniej, np. od własnego pracownika, późniejsza wiadomość usługodawcy nie uruchamia terminu od nowa.

Weekend, urlop i inne powody, które nie usprawiedliwiają opóźnienia

72 godziny biegną także w soboty, niedziele i święta. Reguła przesunięcia końca terminu na następny dzień roboczy z rozporządzenia nr 1182/71, do którego przy terminach odsyłają wytyczne EROD, nie dotyczy okresów liczonych w godzinach.

UODO w poradniku „Obowiązki administratorów związane z naruszeniami ochrony danych osobowych” (wersja 2.0, luty 2025) wskazuje, że opóźnienia nie powinno usprawiedliwiać m.in. to, że:

Nie kłóci się to z krótkim sprawdzeniem po pierwszym sygnale. Takie sprawdzenie ma ustalić, czy do naruszenia doszło, i nie może się przeciągać. Gdy naruszenie jest pewne i podlega zgłoszeniu, a skala jeszcze nieznana, firma zgłasza je wstępnie, zamiast czekać na komplet ustaleń.

W praktyce rekomendujemy podjąć decyzję o zgłoszeniu jak najwcześniej i nie planować jej na koniec terminu. Jeżeli zgłoszenie trafi do UODO po upływie 72 godzin, trzeba dołączyć wyjaśnienie przyczyn opóźnienia (art. 33 ust. 1 zd. 2 RODO). EROD traktuje takie sytuacje jako nadzwyczajne.

Jak zgłosić naruszenie do UODO i co musi zawierać zgłoszenie?

Zgłoszenie trafia do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, który jest w Polsce organem nadzorczym w rozumieniu RODO. Przy przetwarzaniu transgranicznym właściwy może być wiodący organ innego państwa, czyli organ głównej lub pojedynczej jednostki organizacyjnej administratora (art. 56 ust. 1 RODO). Samo to, że klienci mieszkają w kilku krajach, tego nie przesądza. Wpis dotyczy typowych firm. Dostawcy ogólnodostępnych usług łączności elektronicznej zgłaszają naruszenia związane z tymi usługami według przepisów szczególnych, a RODO nie nakłada na nich w tym zakresie dodatkowych obowiązków (art. 95 RODO).

Co musi zawierać zgłoszenie?

Według art. 33 ust. 3 RODO zgłoszenie musi co najmniej:

  1. opisywać charakter naruszenia, w tym w miarę możliwości kategorie i przybliżoną liczbę osób, których dane dotyczą, oraz kategorie i przybliżoną liczbę wpisów danych;
  2. zawierać imię i nazwisko oraz dane kontaktowe inspektora ochrony danych lub oznaczenie innego punktu kontaktowego, od którego można uzyskać więcej informacji;
  3. opisywać możliwe konsekwencje naruszenia;
  4. opisywać środki zastosowane lub proponowane przez administratora w celu zaradzenia naruszeniu, w tym w stosownych przypadkach środki w celu zminimalizowania jego ewentualnych negatywnych skutków.

„Co najmniej” oznacza, że UODO może poprosić o dalsze informacje. Firma, która nie ma inspektora ochrony danych, podaje inny punkt kontaktowy.

Którędy wysłać zgłoszenie?

Stan na 18.11.2026 według stron UODO i biznes.gov.pl:

Formularz ma trzy typy zgłoszenia: kompletne (jednorazowe), wstępne i uzupełniające (zmieniające). Usługa jest bezpłatna i nie wymaga czekania na zgodę UODO. Przy e-usłudze zachowaj urzędowe poświadczenie odbioru. Zgłasza administrator albo jego pełnomocnik.

Strona biznes.gov.pl podaje „Zgłoś naruszenie w ciągu 72 godzin od momentu wykrycia”, a instrukcja S46 na gov.pl podobnie liczy termin „po wykryciu”. To uproszczenie: przepis mówi o 72 godzinach „po stwierdzeniu naruszenia” i stawia na pierwszym miejscu „bez zbędnej zwłoki”.

Podmioty kluczowe i ważne w rozumieniu ustawy o KSC mogą też skorzystać z systemu S46. Piszemy o tym niżej.

Zgłoszenie etapami

Art. 33 ust. 4 RODO: „Jeżeli - i w zakresie, w jakim - informacji nie da się udzielić w tym samym czasie, można je udzielać sukcesywnie bez zbędnej zwłoki”. Gdy naruszenie jest pewne, a skala jeszcze nieznana, EROD uznaje zgłoszenie etapami za bezpieczny sposób. Zaleca też, by już w pierwszym zgłoszeniu poinformować organ, że dalsze informacje firma przekaże później. W formularzu UODO zaznacza się wtedy pole „Zgłoszenie wstępne”.

Jeżeli uzupełnienie trafia do UODO po upływie 72 godzin, EROD i UODO oczekują wyjaśnienia przyczyn opóźnienia. Rekomendujemy je dołączyć.

Kiedy trzeba zawiadomić osoby, których dane dotyczą?

Art. 34 ust. 1 RODO: „Jeżeli naruszenie ochrony danych osobowych może powodować wysokie ryzyko naruszenia praw lub wolności osób fizycznych, administrator bez zbędnej zwłoki zawiadamia osobę, której dane dotyczą, o takim naruszeniu.”

Próg jest wyższy niż przy zgłoszeniu do UODO: tam wystarczy ryzyko, tu chodzi o wysokie ryzyko. Nie każde zgłoszone naruszenie wymaga zawiadomienia osób. Przepis nie ma progu liczbowego: liczy się wysokie ryzyko dla osób, a liczba osób jest tylko jednym z czynników oceny. Termin to „bez zbędnej zwłoki”, bez liczby godzin.

Co powinno zawierać zawiadomienie?

Zawiadomienie opisuje jasnym i prostym językiem charakter naruszenia i zawiera co najmniej:

Według motywu 86 RODO zawiadomienie powinno zawierać zalecenia dla osoby co do minimalizacji niekorzystnych skutków. W praktyce to np. zmiana hasła albo zastrzeżenie numeru PESEL. Według EROD osoby zawiadamia się co do zasady bezpośrednio (e-mail, SMS, wiadomość), osobną wiadomością i z pominięciem kanałów, które zostały naruszone. Zgłoszenie do UODO nie usprawiedliwia braku zawiadomienia osób. Zawiadomienia nie uzależnia się też od wcześniejszego wysłania zgłoszenia do UODO (biznes.gov.pl).

Kiedy zawiadomienie nie jest wymagane?

Art. 34 ust. 3 RODO wymienia trzy przypadki:

Według EROD firma powinna umieć wykazać, że warunek był spełniony. Jeżeli firma jeszcze nie zawiadomiła osób, UODO może tego zażądać albo stwierdzić, że spełniony jest jeden z wyjątków (art. 34 ust. 4 RODO). Może też nakazać zawiadomienie (art. 58 ust. 2 lit. e RODO).

Według EROD organy ścigania mogą zalecić odroczenie zawiadomienia, jeśli wcześniejsze ujawnienie utrudniłoby śledztwo. Osoby i tak trzeba zawiadomić możliwie szybko po tym czasie. EROD w wielu przypadkach uznaje za dobrą praktykę także dobrowolne zawiadomienie, gdy nie jest obowiązkowe, np. w jednym z jej przykładów wycieku zahaszowanych haseł, w okolicznościach tego przykładu. Jeżeli w konkretnej sprawie naruszenie może powodować wysokie ryzyko, zawiadomienie jest obowiązkowe, chyba że zachodzi wyjątek z art. 34 ust. 3.

Ogólny komunikat w intranecie może nie wystarczyć

Były pracownik Santander Bank Polska nadal miał dostęp do danych pracowników banku w PUE ZUS. Bank zgłosił naruszenie do UODO, ale nie zawiadomił osób, których dane dotyczyły. Na wewnętrznej platformie komunikacji zamieścił tylko komunikat przypominający zasady przetwarzania danych. Prezes UODO nałożył za naruszenie art. 34 ust. 1 RODO karę 545 748 zł. Według komunikatu UODO z 10.03.2026 Naczelny Sąd Administracyjny 6.03.2026 oddalił skargę kasacyjną banku. Sąd uznał, że istotne jest nie to, czy osoba nieuprawniona faktycznie zapoznała się z danymi, tylko to, że miała taką możliwość. Prezes UODO podkreślił też, że informacja na wewnętrznej platformie mogła dotrzeć tylko do obecnych pracowników, a naruszenie potencjalnie obejmowało również dane byłych pracowników.

Jaka jest rola inspektora ochrony danych?

Jeżeli firma wyznaczyła inspektora ochrony danych, musi go właściwie i niezwłocznie włączać we wszystkie sprawy dotyczące ochrony danych osobowych (art. 38 ust. 1 RODO), także w sprawę naruszenia. Inspektor informuje i doradza, współpracuje z UODO i jest dla niego punktem kontaktowym (art. 39 ust. 1 lit. a, d, e RODO).

O zgłoszeniu decyduje jednak administrator i to on zgłasza naruszenie. Inspektor może być wskazany w zgłoszeniu jako punkt kontaktowy. UODO w poradniku zaznacza, że ze względu na potrzebę unikania konfliktu interesów inspektor nie powinien zgłaszać naruszeń w imieniu administratora, podpisywać ani wysyłać zgłoszenia, zawiadamiać w jego imieniu osób ani działać na podstawie pełnomocnictwa w sprawach ochrony danych. Nie każda firma musi mieć inspektora (art. 37 RODO). Firma bez inspektora wskazuje w zgłoszeniu inny punkt kontaktowy.

Co grozi za niezgłoszenie naruszenia?

Za naruszenie obowiązków z art. 33 i 34 RODO grozi kara do 10 mln euro, a w przypadku przedsiębiorstwa do 2% całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego. Stosuje się kwotę wyższą (art. 83 ust. 4 lit. a RODO). Kwoty w euro przelicza się na złote według średniego kursu NBP z 28 stycznia danego roku, a gdy NBP nie ogłasza go tego dnia, według kursu z najbliższej po tej dacie tabeli (art. 103 ustawy o ochronie danych osobowych). Wyższy próg, do 20 mln euro albo 4% obrotu, nie dotyczy samego niezgłoszenia. Wchodzi jednak w grę, jeżeli firma nie wykona nakazu UODO, np. nakazu zawiadomienia osób (art. 83 ust. 6 w zw. z art. 58 ust. 2 lit. e RODO).

Kara nie jest automatyczna. Organ decyduje o niej w każdej sprawie osobno i bierze pod uwagę m.in. działania firmy w celu zminimalizowania szkody, współpracę z organem oraz to, w jaki sposób dowiedział się o naruszeniu, w szczególności czy firma je zgłosiła (art. 83 ust. 2 lit. c, f, h RODO). Według EROD organ może użyć uprawnień naprawczych i sankcji także wtedy, gdy firma uznała ryzyko za mało prawdopodobne, a ono się zmaterializowało, albo gdy zwlekała z reakcją na sygnały o naruszeniu. Przykłady spraw opisaliśmy wyżej: spółdzielnia mieszkaniowa (niezgłoszenie i niezawiadomienie) oraz Santander Bank Polska (niezawiadomienie osób).

Firma objęta KSC: czy zgłoszenie do CSIRT wystarczy?

Nie. Firma, która jest podmiotem kluczowym lub ważnym w rozumieniu ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, ma osobny obowiązek zgłaszania incydentów poważnych do właściwego zespołu CSIRT. Od kiedy go realizuje, zależy od przepisów przejściowych: np. firmy, które w dniu wejścia w życie nowelizacji (Dz.U. z 2026 r. poz. 252) spełniały przesłanki, realizują obowiązki z rozdziału 3 ustawy w terminie 12 miesięcy od tego dnia (art. 33 ust. 1 ustawy zmieniającej). Terminy przejściowe KSC nie odraczają obowiązków z RODO. Zgłoszenie do CSIRT nie zastępuje zgłoszenia naruszenia do UODO. To naszym zdaniem dwa odrębne obowiązki: inny adresat, inny początek biegu terminu („wykrycie” incydentu w KSC, „stwierdzenie” naruszenia w RODO) i inny próg.

Ustawa o KSC przewiduje, że system S46 wspiera zgłaszanie naruszeń z art. 33 RODO przez podmioty kluczowe i ważne (art. 46 ust. 1 pkt 7 KSC). UODO w komunikacie z 3.11.2026 rekomenduje tę drogę. Administrator, który korzysta z S46, wysyła zgłoszenie do Prezesa UODO osobnym formularzem w module „Naruszenia”. Usługodawca objęty KSC nadal zgłasza klientowi naruszenie danych, które przetwarza w jego imieniu (art. 33 ust. 2 RODO). Kogo obejmuje KSC, wyjaśniamy we wpisie NIS2: kogo dotyczy.

Jak przygotować firmę, zanim dojdzie do naruszenia?

Administrator musi dokumentować naruszenia (art. 33 ust. 5 RODO). Formę dokumentacji i sposób postępowania, który pozwoli szybko rozpoznać naruszenie i terminowo je zgłosić, ustala sam. UODO w poradniku uznaje wdrożenie takich procedur za obowiązek administratora. Usługodawca przygotowuje się do zgłaszania naruszeń klientom (art. 33 ust. 2 RODO) i do pomocy, którą przewiduje umowa powierzenia (art. 28 ust. 3 lit. f RODO). EROD zaleca administratorowi i usługodawcy plany i procedury z wyznaczonymi osobami oraz szkolenia pracowników.

Rekomendujemy przygotować zawczasu:

Infolinia UODO działa w dni robocze w godzinach 10:00-14:00 (stan na 18.11.2026), więc w sobotę rano nie będzie kogo zapytać. Pracownicy powinni też wiedzieć, komu zgłaszać zdarzenia. Piszemy o tym we wpisie Szkolenie RODO dla pracowników.

Karta pierwszej godziny

Karta to notatka wewnętrzna, a nie zgłoszenie do UODO. Naszym zdaniem pola 2-6 obejmują informacje wymagane w zgłoszeniu (art. 33 ust. 3 RODO), a całość pomaga administratorowi udokumentować naruszenie (art. 33 ust. 5). Pola 7, 9 i 11 wypełnia administrator. Usługodawca przy danych klienta zgłasza naruszenie klientowi od razu, z tym, co wie (pola 1-3, 5, 6 i 10; w polu 4 tylko skutki, które już wystąpiły), a resztę dosyła. Pole 8 wypełnia ten, kto prowadzi sprawę.

NrPole
1Data i godzina pierwszego sygnału; data i godzina uzyskania dostatecznej pewności, że doszło do naruszenia, i co ją dało; kiedy naruszenie nastąpiło (jeśli wiadomo) i czy trwa
2Co się stało: fakty, rodzaj naruszenia, sposób wykrycia, przyczyna (jeśli znana)
3Kategorie i przybliżona liczba osób oraz kategorie i przybliżona liczba wpisów danych (lub „w trakcie ustalania”)
4Skutki, które już wystąpiły, i możliwe konsekwencje dla osób
5Działania już podjęte i planowane: w celu zaradzenia naruszeniu i zminimalizowania jego skutków dla osób
6Osoba prowadząca sprawę oraz inspektor ochrony danych albo inny punkt kontaktowy (imię i nazwisko, kontakt)
7Decyzje z uzasadnieniem (zgłoszenie do UODO, zawiadomienie osób) i kto je podjął
8Godzina kolejnej aktualizacji
9Zgłoszenie do UODO: data i godzina każdego wysłania, kanał, typ (wstępne, kompletne, uzupełniające); jeśli pierwsze zgłoszenie po 72 godzinach - przyczyny opóźnienia; przy uzupełnieniu - dlaczego informacji nie można było podać wcześniej
10Usługodawca: kiedy usługodawca powiadomił nas (gdy naruszenie jest u niego) albo kiedy stwierdziliśmy naruszenie i kiedy zgłosiliśmy je każdemu klientowi, którego dotyczy (gdy to my jesteśmy usługodawcą)
11Zawiadomienie osób: czy naruszenie może powodować wysokie ryzyko (art. 34 ust. 1 RODO) i dlaczego; jeśli tak - data, kanał, treść (kopia) i liczba zawiadomionych albo wyjątek z art. 34 ust. 3 (przy lit. c - publiczny komunikat lub inny równie skuteczny środek: kiedy, gdzie, treść)

Pobierz kartę pierwszej godziny w PDF

Podsumowanie

Powiązane wpisy: Szkolenie RODO dla pracowników, Phishing: jak rozpoznać i jak się bronić, NIS2: kogo dotyczy.

Szkolenie RODO online od eTechnologie

W naszym kursie RODO online dla pracowników firm pracownicy ćwiczą na scenariuszach decyzyjnych m.in. reakcję na pomyłkę z załącznikiem: komu zgłosić zdarzenie, czego nie robić i jakie informacje przekazać. Kurs kończy się egzaminem i certyfikatem ukończenia. Wspiera realizację obowiązków firmy, ale sam nie zapewnia zgodności z RODO.


Źródła (stan prawny na 18.11.2026)

  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO), art. 4, 26, 28, 29, 32, 33, 34, 37, 38, 39, 56, 58, 83, 95, motywy 85, 86.
  2. Ustawa z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych, art. 34, 103.
  3. Ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1245), art. 100.
  4. Ustawa z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa w brzmieniu nadanym ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 252), art. 11, art. 46 ust. 1 pkt 7; ustawa zmieniająca, art. 33 ust. 1.
  5. Rozporządzenie Rady (EWG, Euratom) nr 1182/71, art. 3.
  6. EROD, Wytyczne 9/2022 dotyczące zgłaszania naruszenia ochrony danych osobowych na podstawie RODO, wersja 2.0.
  7. EROD, Wytyczne 01/2021 w sprawie przykładów dotyczących zgłaszania naruszeń ochrony danych osobowych, wersja 2.0.
  8. EROD, Personal data breaches - what to do, Guidelines at a glance, marzec 2025 (EN).
  9. EROD, Wytyczne 07/2020 dotyczące pojęć administratora i podmiotu przetwarzającego, wersja 2.0.
  10. UODO, poradnik „Obowiązki administratorów związane z naruszeniami ochrony danych osobowych”, wersja 2.0, luty 2025.
  11. UODO, Zgłoszenie naruszenia ochrony danych; biznes.gov.pl, Zgłoś naruszenie ochrony danych osobowych; UODO, Zgłaszanie naruszeń - pytania i odpowiedzi.
  12. Komunikat UODO o karze dla spółdzielni mieszkaniowej, 04.04.2023 i komunikat o wyroku NSA, 28.08.2026 (sygn. III OSK 251/24).
  13. Komunikat UODO o wyroku NSA w sprawie Santander Bank Polska, 10.03.2026.
  14. Komunikat UODO „Naruszenie ochrony danych osobowych rekomendujemy zgłosić przez S46”, 03.11.2026; gov.pl, System S46: zgłoszenie naruszenia ochrony danych osobowych.

Najczęstsze pytania

Czy pracownik musi zgłosić naruszenie do UODO?

Obowiązek zgłoszenia naruszenia do UODO ma administrator, a nie pracownik (art. 33 ust. 1 RODO). Administratorem jest zwykle firma, a gdy firma przetwarza dane w imieniu klienta - klient; wtedy firma po stwierdzeniu naruszenia bez zbędnej zwłoki zgłasza je klientowi (art. 33 ust. 2). Pracownik, który zauważył możliwe naruszenie, powinien od razu przekazać tę informację wewnątrz firmy, osobie lub kanałowi wskazanemu w procedurze. Administrator zgłasza naruszenie do UODO bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości nie później niż w 72 godziny po stwierdzeniu naruszenia, chyba że jest mało prawdopodobne, by skutkowało ono ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych.

Czy 72 godziny na zgłoszenie naruszenia obejmują weekend?

Tak. Godziny biegną także w soboty, niedziele i święta. UODO w poradniku wskazuje, że opóźnienia nie usprawiedliwia to, że termin przypadł na weekend lub dzień wolny, a kluczowy personel był niedostępny, bo przepisy RODO nie przewidują wstrzymania biegu terminu z takiego powodu. Podstawową miarą jest przy tym „bez zbędnej zwłoki”, a 72 godziny to granica „w miarę możliwości”.

Czy wysłanie maila z danymi do złej osoby trzeba zgłosić do UODO?

To naruszenie ochrony danych osobowych, bo dane zostały ujawnione osobie nieuprawnionej. Administrator zgłasza je do UODO, chyba że jest mało prawdopodobne, by skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób, których dane dotyczą. Liczy się przede wszystkim treść maila: inaczej wygląda pomyłka z danymi kontaktowymi, a inaczej z numerem PESEL czy danymi o zdrowiu. Znaczenie ma też to, kto go otrzymał i czy usunął wiadomość. Potwierdzenie usunięcia wpływa na ocenę ryzyka, ale nie cofa naruszenia. Każde takie zdarzenie trzeba udokumentować, także wtedy, gdy firma go nie zgłasza.

Czy usługodawca, np. biuro rachunkowe, zgłasza naruszenie do UODO?

Przy danych, które przetwarza w imieniu klienta, usługodawca jest podmiotem przetwarzającym: po stwierdzeniu naruszenia bez zbędnej zwłoki zgłasza je klientowi, czyli administratorowi (art. 33 ust. 2 RODO), bez czekania na własną ocenę ryzyka. Do UODO zgłasza administrator. Usługodawca może dokonać tego zgłoszenia w imieniu klienta, jeżeli klient go upoważnił i przewiduje to umowa, ale według EROD odpowiedzialność za zgłoszenie zostaje przy kliencie. Naruszenie danych, których usługodawca sam jest administratorem, np. danych własnych pracowników, zgłasza do UODO bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości nie później niż w 72 godziny po stwierdzeniu, chyba że jest mało prawdopodobne, by skutkowało ryzykiem naruszenia praw lub wolności osób fizycznych.

Chcesz zobaczyć platformę na żywo?30-minutowa prezentacja online - pokażemy Spoti na Twoich przykładach.

Umów prezentację